He (Adam) immediately responded with these words : Lord Egidius, the lord cardinals are either men or women . If women, they change their views like women do. If men, their views will be firmly fixed, because they are never subject to change. You should therefore strive to ensure that you are of firm mind before nightfall and before matters become binding, because I am very concerned that neither side will permit the ascendancy of the other nor yield in its views, so the decision will undoubtely go to a third convocation. Early in the morning, we elected Urban VI and the Holy Spirit had worked for us. So the same day I sought out the former dean of St Emilion who had been in a meeting with the Cardinal of Agrifolio He replied that he had been the principal instigator. I immediately asked him "Can you tell me of anyone else whom we should speak of as Pope?" He replied that he could not, because Pope Urban VI had the right to the papacy. Then I saw that the Cardinal of Poitiers (Agrifolio) had arranged for his relative to be sent from England and his associate went to see master Nicholas Frattion in the English penitentiary house in Rome asking him to write to his lord the Duke of Lancaster and to other lords so that he should be received into England with special commendation. He also pleaded for the fact that the said Nicholas was in the said lord's circle. I witnessed these things. Then I looked on as the cardinals who were in the city enthroned Urban as pope on the apostolic seat and then on the thirteenth day after the election crowned him as the true and properly elected pope.

Full text of Adams second testimony follows:

Reverendo in Christo patri et domino domino (Petro) Adam de Eston. Monachus Norwicensis, ordinis sancti Benedicti, in theologia magister, et nuper socius bone memorie S(imonis) cardinalis Anglicanus, se ipsum et penes misericordiam Christi vestris orationibus commendari.Devotissime domine, ex gestis laborum vestrorum solicite intellexi vos diversas provincias lustrasse, novos populos adiise, maria trannsivisse ut de summo papatus officio certitudinem nosceretis. Perpenditis tamen quod ad papatum illegitime elevatus, sua auctoritate veros pontifices non consecrat, presbyteros non efficit, nec pollutum a crimine (fol 70) mundificat aut absolvit, et six ex huius scismatis periculo imminentis sacramentorum veritas deperiret et populus Christianus a recto fidei tramite oberraret, nisi alicubi Spiritus Sancti gracia ipsa veritas appareret; unde sancta affectione commoti plurimum aborreris, quod tam infames errores labes vestram nacionem propriam macularet.Qua propter ad Romanas partes devenistis, ut per eos qui in curia de causa alto negocio magis scirent, apprehenderetis indefectibiliter veritatem. Inter quos siquidem coram reverendissimo in Christo patre et domino domino Nicolao, tituli sancti Ciriaci sacrosancte Romane ecclesie presbytero cardinali inter alios huius negocii cognitores propter zelum fidei, quam ubique desidero dilatari comparui ad annunciandum sincerius veritatem, personam quoque vestram et per vos alios per Dei graciam edocturus, postposito coram Deo qui omnia intuetur, omnium odio et favore, qualia motiva habeo concludencia mentem mean adherendum domino Urbano pape VI per dominorum cardinalium diversas litteras mihi missas, et novissima eorum testimonia declinando, cum tamen eos multum dilexerim propter eorum maximam probitatem et mutlorum honorum munificenciam quam mihi per se et suos sepiyus ostenderunt. Unde vero dictorum dominorum hec mirabilis et dolenda mutacio inolevit? Credo sciencias seculares, quibus in sacramento ecclesiastico fidei non debet firma fides immutabilis adhiberi, causam precipuam pululasse, ne dicam quod affectio pacis, emulacio persone aut timor offense regie quam magnam maculam turpiter domini ediderunt, de primo enim in Apocalipsi xiiii capitulo a diversis doctoribus comminatur. In primis igitur vestre paternitati patefacio per presentes quod xxx annis et amplius maiora mundi studia frequentavi, et in Roma cum sapiencioribus communicavi de electione Romani pontificis celebrata, nec fui ita inscius aut ignarus quin sciveram particulariter omnia ibi gesta et numquid fuerit impressio pro Italico in genere vel in specie aut metus qui caderet in constantem. Que si scrivissem, incunctanter dominis cardinalibus quos magis dilexeram intimassem, pro quorum tuta custodia et exploracione quorumlibet infortuniorum imminencium inter Romanos secretus vigilavi. Et ut in primus vobis confitear veritatem, quantum pro tunc potui perscrutari aut intelligere in hunc diem, in dicta electione de domino Urbano papa vi, nulla fuit impressio, violencia sive metus qui caderet in constantem, loquendo confirmiter ad scripturam, nec aliquid corporalis periculi sive mortis, si dominum Gallicum eligissent. Et absit a seculo ille error nephandissimus contra scripturam sacram per humanas sciencias adinventus, et per quosdam dominos publicatus, quod levis metus sufficit ad invalidandum electionem aliquam ipso iure. Verum tamen firmiter ego credo et me reputo fere scire quod, quia domini cardinales inter se, ut de aliis taceam, non poterant concordare, dominum archiepiscopum tunc Barensum tanquam de facto curie magis expertum procurantibus precipue Lemovicensibus, concorditer eligerunt, et de eo deliberarunt per tres dies ante ingressum conclavis ut ad papatum tanquam pro meliori, consideratis omnibus circumstanciis, sumeretur. Per tres namque dies ante ingressum clare perpendi quod pro duobus dominis ad papatum fuit proprinquius laboratum, in tantum quod una pars firmiter credidit cum tota duas partes cardinalium habuisse. Quod magno desiderio concupivi, et concurrent et perpendens quod res non se habuit ut cupivi, veni ad dominum Egidium de Velinse, magnum virum, sibi notificans cum dolore quod quidam dominus quem volebam, non habuit de vocibus competenter. Ipse vero contrarium affirmavit. Et respondi sibi continuo in hiis verbis : “domini Egidii, aut domini sunt viri aut mulieres, si mulieres, mutabant voces suas sicut mulieres; si viri, voces firmiter ligabuntur quod se in perpetum non mutabant; et ideo fortiter laboretis, ut sitis securi de vocibus ante noctem, antequam ligacio coniugatur, quia firmiter timeo quod neutra pars permitet aliam surgere nec aliquam de eisdem, et sic ibit ad tercium extra collegium sine fallo.” In se vero illius diei reveneram ad hunc locum et dum petiveram de papatu, clare fuit mihi responsum a secretioribus huius domus quod dominus ille noluit ascendere ad papatum, et clara veritas sublatebat, quia non habuit vocum sufficienciam, ut predixi.Et confirmiter pars alia sic dicebat. Et statim inquisiviquis debuit tunc papari. Et responsum fuit mihi quod de archiepiscopo Barensi fuerat cogitatum, et illa vox continue perduravit inter secretarios dominorum, quosque conclave (folio 70 v) unanimiter intraverunt. Unde in testimonium premissorum dominus Glandatensis, cardinalis de ordine minorum , misit ad dominum archiepiscopum Berensem ante ingressum conclavis per quendam episcopum de ordine minorum litteras, quod ipse assumeretur concorditer ad papatum, et quod ipse haberet eum recommendatum ad episcopatum Ostiensem, et consanguineum suum ad alium episcopatum. Sic dixit mihi ille episcopus de ordine minorum proprio ore suo. Unde dominus Urbanus papa vi post suam creacionem, faciens memoriam de precibus antedictis, creavit dominum Glandatensem in episcopum Ostiensem, et ipse in Roma auctoritate sua sacros ordines tanquam Ostiensis episcopus celebravit, et scio quod, si scivisset quod ipse non fuisset electus libere ad papatum, ista nullatenus perfecisset. Item aliud motivum habeo, amplius me constringens. Veni namque ad collectionem post prandium domini de Agrifolio cardinalis, sicut sepe alias consuevi, et post quedam colloquia, me nullatenus requirente, idem dominus de me petiit quomodo mihi dominorum electio complacebat. Et respondens continuo subiniunxi quod mihi peroptime placuit, si legitime facta fuit; et statim dominus intulit alta voce quod a tempore beati Petri, quem Christus papam fecit proprio ore suo, nunquam fuit homo magis sancte electus. Et sciatis, intulit, quod Spiritus Sanctus fuit in nobis, et quod eligimus sanctum dominum. Et hec verba statim scripsi ad dominum Pampilonensem cardinalem, qui litteras illas habet hodie, sicut credo. Et idem dominus subiniunxit, si de dicto domino nostro Urbano habui noticiam specialem. Et respondi quod sic, et modum in omnibus declaravi, et multum idem dominus congaudebat dicens: “Adam, bonus Deus, non possumus deficere de vobis de quolibet voto vestro.” Et iterum subiniunxit si fecissem reverenciam dicto domino nostro. Et dixi quod non potui, propter calores et pressuram nimiam populorum. Et respondit idem dominus quod dormirem in domo sua omnino, et quod post dormicionem ipsemet introduceret me ad dominum nostrum Urbanum, pro reverencia exhibenda. Quod si fecit sui gracia et manibus suis me presentavit sine requisitione mea domino nostro pape, presentibus domino Lemovicense, domino Pictavense, domino olim Maioris Monasterii et aliis Lemovicensibus cardinalibus, et Bertrando de Veraco, qui omnes cum dicto domino meo de Agrifolio, graciam domini nostri pape specialiter recommendarunt. Et scio quod pro tunc omnes Lemovicenses cardinales, anglici pape aliquamdiu fautores et auctores, papam electum sanctissime et liberrime reputarunt. Et hoc didici ab eorum vocibus et ore proprio communiter et divisim. Unde poet electionem huius modi celebratum quidam humanus cubicularius domini sancti Eustachii male dixit domino de Agrifolio me presente in gradibus sancti Petri, quia ut asseruit, nisi ille fuisset et procuracio sua dominus suus fuisset papa. Item aliud motivum habeo singulare, quoniam eodem secundo tercio post creacionem domini nostri, idem dominus de Agrifolio petiit de me ipso, quomodo electio Urbani facta domino regoi et dominus temporalibus Anglie complaceret, et respondi quod illa nova essent acceptabilissima toti regno; et causam subiunxi quod omnes domini temporales Anglie repuarent papas preteritos Galicos et cardinales fortiores dicto regno adversarios quam regem Francie reputarunt, et quod nisi propter instigacionem eorum fuisset pax firmissima inter reges, et propterea fuit in Anglia ordinatum quod beneficia sua perderent omnes Galici cardinales. Quod dominus super hiis remedium postulavit, et respondi quod nisi dominus papa modernus scriberet pro eisdem, nullam graciam in Anglia obtinerent; et si scriberet, gracia essset facta. Et idem dominus sic adiecit: “bona ora elegimus Urbanus VI, et Spritus Sanctus pro nobis fuerat operatus.” Item eodem die petii decano sancti Emilionis olim, qui fuerat cum domino cardinale de Agrifolio in conclavi, quis dominum de sancte Petro pro papa fecerat adorari, et pro tali aliquamdiu reputari. Et respondit quod ipse causa fuerat principalis. Et statim sibi intuli per hunc modum sic: “potes tu dicere de alio, quem dicimus modo papa?” Et respondit in lingua anglicana quod non, quia papa Urbanus VI ius habuit ad papatum. Et petivi quomodo istud scivit, et respondit quod fuit electus concorditer summo mane ante omnem rumorem editum per Romanos; unde et ipse postea de Anagnia scripsit mihi litteras propria manu sua, quod haberem eum recommendatum ad ecclesiam Burdegalensam. Item scio quod dominus Sarlatanus per ea que audivit a dominio de Agrifolio, reputavit dominum nostrum Urbanum papam, quem in officio posuit loco sui, et speravit ab eo magnalia, sicut audivi a proprio ore suo. Item postea (folio 71 r) subsequentercomedi cum domino de Luna cardinale, et ipsemet declaravit mihi quomodo ab invito vacationis sedis, Urbanum VI proposuit eligere ad papatum, et quomodo electionem suam imputaverat multum sibi, et vidi quod illa die plurimos promovebat de propria domo sua. Item fui cum domino Glandatense in examine ii de ordine minorum, ubi dictum Urbaum VI asseruit electum sanctissime ad papatum, et quando idem Urbanus multa theologica petiit ab eodem et precipue de actibus apostolorum, quare fuit proibitum in lege de comestone ciborum hodie licitorum, et multum gaudebat dicto papa, dicens quod facere theologia multa bona. Item fui cum domino Lemovicense, Pictavense, et de Vernio, qui diversus historiis dominum Urbanum VI affirmaverant verum papam. Et credo quod in corde idem sentiunt hodie, nisi iuris ignorancia sint cecati. Item fui cum domino Iacobo de Ursinis in prandio in Roma, et commissit ii magistris et mihi examen cuiusdam festi ordinati de transficcione beate Virginis, et tempore Urbani moderni sibi responderam de eodem, et ipsemet dixit mihi quod ista pape non habuit historiam illam concordi, sed magis noitebatur ad alia incommoda ecclesie reparanda, que seperavit bene fieri per eundem, quia ex magna gracia electus fuerat et assumtus. Et post in civitate Tiburtina mihi asseruit clara voce, quoniam noluit ad Anagniam accedere, ut domino nostro Urbano in aliquo displiceret. Et tunc domini in Anagnia pro me litteras destinarunt quod ad eos celeriter pervenissem. Et dixi domino de Ursinis quod sub salvo conducto suo liberentur irem, habita licencia domini nostri pape. Item dominus Florentinus eundem dominum Urbanum papam legitimum reputavit diversis vivibus in Roma, dum cum eo de materia huiusmodi colloquebar, offerens se  pro me multa facere penes dominum nostrum papam ob reverenciam domini mei mortui cardinalis (i.e. Simon Langham). Item vidi oculis meis omnes dominos dicaconos cardinales recipere Corpus Christi de manu domini nostri pape, et sibi cum aliis in misse officio deservire. Item de domino Gebenense  inter omnes dominos pluries affirmavit de veritate papatus istius domini Urbani, et ipse suos cariores anulos sibi dedit, et sibimet loquebar de domo mea in Anagnia, quam quasi funditus reparavi, dum speravi de adventu illus dicti domini nostri pape, et mihi firmiter promisit quod mihi citius domum conferret quam auferret, presente domino episcopo Fimano, et mihi pactum non tenuit, et sic Deo volente transitum meum ad Anagniam impedivit. Item vidi litteras quas dominus Gebenensis per se misit domino imperatori de creacione libera domini nostri pape per episcopum Wormatiensem, cui prestiti pecunias ut expediret felicius iter suum, et portavit dictas litteras Conradus de Verelehem, consanguineus dicti domini Wormatiensis. Item vidi litteras consimiles de domino Mediolanensi, Florentino, et Ambianense. Item vidi quando dominus de Agrifolio procuravit quod B(ertrandus) de Veraco fuit missus ad imperatorem de creacione domini nostri pape; et vidi oculis meis intus et exterius quas scripsit dominus de Agrifolio diversis episcopis Allemanie de civitate Anagnie, et misit eas per dominum B(ertrandum) ut dicti episcopi ipsum domino imperatori commendarent specialiter, et dictus Conradus habuit postea litteras illas in Roma, et mihi et pluribus aliis ostendebat. Item viddi quod dominus Pictavensis procuravit pro consanguineo suo ut ab Angliam mitteretur, et cameratius suus venit ad magistrum Nicholaum Frattion in domo penitentiarii Anglie in Roma, supplicans sibi ut scriberet domino suo duci Lancastrie et aliis dominis ut ipsum haberent in Anglia specialiter commendatum, et excusavit dominum suum Pictavensem, quod dictus N in rotulo dicti domini sui interfuisset. Hec vidi. Item vidi domini caridnales  in urbe existentes ipsum dominum Urbanum ut papam in sede apostolica intronizarent, et postmodum xiii die post electionem ut papam verum et electum canonice coronarent. Item vidi quod omnes domini cardinales post electionem et coronationem cum eodem domini nostro continue per tres menses in o,mnibus consistoriis tam punblicis quam privatis interfuerunt, et cum negocia ecclesie pacifice tractaverunt. Item vidi quod dominus Lemovicensis fecit litteras de penitentiaria in Anagnia de anno pontificatus primo domini Urbani pape VI, et fuerunt littere directe domino episcopo Agadensi, et in Tibore vidi illas. Item multa sunt alia signa que scribam plenius, si oportet.

Fratris Ade.

Vatican Archives. Armarium LIV  Volume 17 FF 69-71